Likidite Nedir?

Likidite nedir? Likidite, gayrimenkul, menkul kıymet, döviz gibi finansal ürünlerin nakde çevrilebilme kolaylığına verilen addır. Bir finansal ürün değerini çok kaybetmeyerek nakde çevriliyorsa, o ürün likit olduğu söylenebilir. Yani bir menkul kıymeti istediğiniz zaman nakde çevirebiliyorsanız ve talepte sıkıntı olmuyorsa, o ürün likittir. Nakde çevrilmesi zor olan ürünler likiditesi olmayan ürünlerdir. Bu ürünlerde nakde çevrilirken çok fazla değer kaybı yaşanabilir.

En yüksek likiditeye sahip varlık paradır. Para günlük hayatımızda alışveriş ve ticaret için en çok kullandığımız araçtır. Parayı istediğimiz zaman dönüştürmeye gerek olmadan alacağımız mal ve hizmetler için kullanabiliriz. Ev, otomobil gibi varlıkları nakde dönüştürmek zor olabilir. Bu yüzden nakde çevirirken gerçek değerlerinden farklı değerlere satılabilirler.

Likidite Nedir? Likiditenin Önemi Nedir?

Likidite nedir öğrendikten sonra, yatırımcılar ve firmalar için öneminden bahsedebiliriz.

Yatırımcılar bir finansal ürüne, menkul kıymete ya da bir dövize yatırım yapmadan önce o finansal ürünün likiditesini ve kazanç sağlama potansiyelini ölçerler. Bu ölçümler yatırımcıyı riskli bir işlem yapmaktan korur. Likiditesi yüksek bir varlık, kolayca nakde çevrilebildiği için kazanç sağlama ihtimalleri de yüksek olur.

Likidite kavramı, firmalar için önemli bir yer tutar. Karşılaşabilecekleri herhangi bir sıkıntıda elinden kolayca çıkarabileceği teçhizat ve menkul kıymetleri tercih ederler. Değer kaybının çok olmaması için likiditesi yüksek varlıklar, firmalar için mantıklı yatırımlardır.

Diğer önemli bir nokta ise firmaların borç alırken güven ve garanti verme konusunda likiditeden yararlanmalarıdır. Borç veren kurumlar, borç alana güvenmek, kendilerini garanti almak isterler ve buna bağlı olarak uygun şartlar isterler. Bu aşamada borç veren kurumlar, borç alacak firmanın nakde çevrilebilecek menkul kıymetlerini, gayrimenkullerini, ürünlerini incelerler ve likidite oranlarını dikkate alırlar. Bir firmanın likidite özelliği yüksek ürünleri yeterliyse ya da fazlaysa borç alma şansı yüksektir.

Likidite Türleri

Likidite iki farklı tür olarak karşımıza çıkar. Bunlar gerçek likidite ve teknik likiditedir. Gelin onları inceleyelim.

Gerçek likidite, bir firmanın ya da işletmenin faaliyetlerini sonlandırması halinde, borçlarını ödeyebileceği varlıkları gösterir. Yani bir firma iflas ettiğinde veya battığında elinde bulunan nakitten, diğer teçhizat, makine, gayrimenkullere kadar elinden çıkararak borcunu ödeyebilme durumunu ifade eder.

Teknik likidite, bir firmanın veya işletmenin borç ödeme zamanı (vadesi) geldiğinde, ödemeyi yapabilmek için elinde bulunan nakit ve diğer varlıkları gösterir.

Yani gerçek likidite, firmanın iflas etme durumunu; teknik likidite ise firmanın ödeme zamanı gelen borcunu göz önünde bulundurur.  

Forex Piyasasında Likidite

likidite nedir, likidite yönetimi
Forex Piyasasında Likidite

Bir ülkede nakit paranın fazla olması o ülkede likiditenin yüksek olduğunun göstergesidir. Nakit para çok olunca nakit üzerinden çok işlem yapılıyor demektir. Bunun aksine nakit paranın az olması ve vadeli işlemlerin çok olması o ülkede likiditenin düşük olduğunu gösterir. Ülkelerde, ekonominin dengelemek dengeli olabilmesi için nakdin yeterli olması önemlidir.

Forex piyasasına baktığımızda ise likiditesi yüksek bir piyasa olduğunu görüyoruz. Forex piyasası, dünyada en çok işlem yapılan en büyük hacimli bir piyasadır. Yatırım yapmanın kolay olması, forex işlem saatlerinin 5 gün 24 saat olması, anlık işlem yapabilme özelliğine sahip olması, çift yönlü işlem yapılabilmesi, kaldıraç özelliğinin olması ve istenilen anda nakde çevirebilme özelliğinin olması forex piyasasını cazip hale getirmektedir. Likiditenin yüksek olduğu bu piyasada her ürünün kendi likidite oranı mevcuttur ve her üründen ürüne değişmektedir. Yüksek likiditeye sahip bir ürünü öğrenmek için spread oranlarına bakabiliriz. Ürünün spread oranı, diğerlerine göre daha düşükse, o ürünün likiditesi daha yüksektir.

Forexte yatırım yaparken aracı kurumun (firmanın) likidite sağlayıcı olup olmadığına bakmak da önemlidir. Çünkü likidite sağlayıcı yatırımcılarına, gerçek fiyatlar üzerinden yatırım yapma imkanı sağlar. Likidite sağlayıcı firma diğer firmalara göre çoğunlukla daha düşük spread oranları sunar.

Daha önce yatırım şirketlerinde çalışmış ve 10 yıldır forex piyasasında işlem yapan biri olarak, bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.

Aklına Takılanı Sor

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

6 YORUMLAR

  1. Merhaba Deniz Bey,
    Aklımı kurcalayan sorum var,yardımcı olabilir misiniz lütfen

    Mesela STP broker’dan(roboforex diyelim) eurusd 1 lot(=100,000 base currency) buy işlemi açtık , bu emir ile 100,000 eur brokerdan borç alındığı söyleniyor(çünkü 100,000 depozitimiz yok). Bu emir likidite sağlayıcılarına iletiliyormuş. Peki bu durumda likidite sağlayıcısı ve broker nasıl para kazanıyor , aralarındaki ilişkiyi tam olarak kuramadım, hem broker hem likidite sağlayıcısı açısından , saygılarımla

    • Merhabalar,

      Burada likidite sağlayıcısı ve brokerlar spread’den para kazanacak. Broker ayrıca swaptan da bir miktar kazanır.

      Şimdi esasında biz ikimiz oturup elimizdeki dövizleri değiştirerek al sat yaparsak kimseye komisyon/spread vermek zorunda değiliz. Ama ikimiz bunu kolay şekilde buluşup yapamayacağız için aracıya ihtiyacımız var. Aracı kurumu bulduk. Ona belli bir komisyon ödeyerek bizi buluşturmasını istiyoruz. Bu piyasalar global olduğu için aracı kurum da gidip daha büyük bir likidite sağlayıcı ile anlaşmak zorunda. Yoksa aracı kurum Türkiye’deyse eğer, Türkiye’de piyasalar kapanınca işlem hacmi azalır ve akşam işlem yaptırmakta zorlanır. Ancak global bir likidite sağlayıcı ile çalışınca bu sorun kalkıyor.

      Kaldıraca konu olan miktarsa broker veya likidite sağlayıcının sizden komisyon kazanmak için katlandığı maliyet oluyor. Sizin bin dolarınız var diyelim 100 kaldıraç kullandınız. Bu durumda 99 bin dolar kurumun parasını kullanarak işlem yaptınız. Kurum size 99 bin kullandırdığı için komisyonu kesiyor. Üstüne swap bedeli ya da geliri de oluşabilir. Eğer siz USDTRY buy işlemi yaparsanız parayı TL yerine dolara geçirteceğiniz için kurum size der ki senin yüzünden parayı dolara koydum şu kadar faiz kaybım var al sana swap maliyeti. Tam tersinde de senin sayende parayı TL’de tuttum ve şu kadar faiz kazandım al sana da swap gelirinden pay. Yani broker size kaldıraç miktarı kadar kendi parasından kullanmanız izni veriyor. Ama bu parayı batıramazsınız çünkü kendi bakiyeniz kadar zarara geçince işlemler durduruluyor. Çünkü aksi takdirde kurumun parasından yemeye başlarsınız.

      • Çok teşekkürler Deniz Bey , gayet açıklayıcı olmuş , emeğinize sağlık ,
        Örnek ile anlatmak istiyorum , mesela ben 1 lot eurusd buy işlemi açtığımda ; 1.18135 – 1.18145 (1pip) fark olsun. Broker bir fiyat sağlayıcısından (banka veya başka kurum) 1.18135 den alıp , anında diğer fiyat sağlayıcısına 1.18145 den satıp mı para kazanıyor , yoksa farklı şekilde mi oluyor, bunu tam olarak çıkaramadım , saygılarımla

        • Fiyat sağlayıcı brokera belli bir spread ile işlemi sağlıyor. Örneğin; 0.2 spread gibi. Yani lot başına 2 dolar komisyon yapar. Broker bunun üzerine kendi komisyonunu koyuyor. Lot başına 8 dolar komisyon koysa 0.8 spread yapar. 0.2 + 0.8 = 1 pip spread görüyorsunuz son tüketici olarak. Yani fiyat sağlayıcı brokera satarak para kazanıyor broker da size satarak. Burada fiyat sağlayıcının koyduğu 0.2 civarı spread ham spread ya da raw spread olarak bilinir. Bazı şirketler müşterilerine ham spread ile işlem yaptırıyor mesela. Bu durumda siz sadece fiyat sağlayıcının koyduğu spreadi görüyorsunuz. Ama üzerine sabit komisyon ödüyorsunuz. Yine benzer oranlara denk geliyor maliyet açısından.

          • Çok teşekkürler Deniz Bey , biraz yordum kusura bakmayın…. ben ilk olarak 1 lot işlem açtıgımda fiyat sağlayıcı 2 usd fazla ücretten veriyor broker’a. Ardından STP brokerda 8 usd komisyon kesiyor benden , daha sonra ben işlemimi kapattığımda piyasa değerinden 2 usd daha düşük olarak fiyat sağlayıcıya geri veriyorum , fiyat sağlayıcı da başkasına tekrar 2 usd fazladan satıyor , döngü böyle devam ediyor heralde? Saygılarımla

          • İlk kısım doğru. Fiyat 7,9250 ise fiyat sağlayıcı 7,9252’den brokera veriyor. Broker da 7,9260’tan size veriyor. Burada pipler değişebilir. Broker size daha yüksekten ya da düşükten verebilir. Aynı şekilde fiyat sağlayıcı da brokera daha düşük ya da yüksek spread uygulayabilir.

            İkinci kısma gelelim. Siz piyasa fiyatından daha düşük vermiyorsunuz. Sizin işlemi kapattığınız fiyat eğer karşıda da alıcı varsa piyasa fiyatı olur zaten. Sizin dediğiniz gibi olsa işlemi kapatırken spread geliri elde etmeniz lazımdı.

            İkinci kısımda olaylar şöyle gelişiyor. Siz 7,9250’den sat emri vererek işlemi kapattınız. Fiyat sağlayıcı ve aracı kurum ona spreadleri ekledikten sonra fiyat 7,9260’ta alıcı varsa orada sizin işlem gerçekleşmiş olacak.